Il Curtisâr il blog dala int di Manià

lunedì, gennaio 29, 2007

Miei meti subit in clâr li robis

Cuant ca si dîs meti subit li robis in clâr...
Biel rivant a Manià da Vajont, li dala crosêra subit dongja il semaforo, a le un cartel cal segna la fin di Manià dulà chi invezit a dovares essi il contrâri. Il da ridi a le chi jentrant in paeîs (zirant a cjampa o sinistra par talian...) dopu 100 metros a le un cartel c'al segna l'inizi di Manià. Subit dopu vêi finît da sbugjelâsi dal ridi, a ven da pensà in ce mans chi sin mitûs e cetant ca doprin il cjâf chei ca si ministrin.
Il dubiu, par no maniaghêis, a le ca nol seipi un segnâl vulût par fâ capì a chei ca entrin in paeîs cual cal'è il futûr dal paeîs e ce malamentri chi sin mitûs.

Maman e... buni ridudis a ducj (encja sa le pì da vaì...)

Etichette:

venerdì, gennaio 26, 2007

Il rilanç dali cjadreis


Grandissins festegjamenz in cumun di Manzan e fiestis in vista par il rilancio dal setôur dala cjadrea chi, par fin da l'impusibul, al partis propit dal paeîs dai curtisârs. Dutis li fuarcis di cjampa a son ca si scuarnin par una cjadrea in cumun. Chei chi fin a cualchi dì stât a erin amigons e compagns di cordada, adès a son ca si scuarnin pala cjadrea. A an ducju un bon mutivu par essi stiçâs, a an ducju il miei candidât, a minacin ducjus da cori di bessoi ma, roba strana a cualchi mêis dali elezions, nissun a fevela di programs, intenzions e volontâs.
Sichè chei ca crodin ca seipi finît un calvari durât vòt agns a si cjatin denant a un pi chi probabil prolungjament dali stazions.

Maman

Etichette:

martedì, gennaio 23, 2007

Primi pirulis di savieça

Domenia stâda, tal gjornâl pi let dali nostri bandis, a si son vûdis li primis visaglis dala ormai prosima batalia eletorâl. Una biela scjasada di colet ali fuarci pulitichis di cjampa, par presentâsi compâs al'apuntament pi impuartant dala primavera. Una scjasada par "no butà via un progjet aministratîf partît 9 agns stâs" e cal sta ridusint in dovis ce ca resta di Manià.
Cuindi l'impegn primari a le chel da lassà li robis cemont ca son (biel schifu...) e cuntinuà cula politica dal "i fai ce chi voi e no mi frêa nuja dala zent" e soradut cula politica dal "domi io i sai ce ca va ben pal paeîs...".
Il malcontent gjenerâl a le altissin, la misura ae plena e li furbâdis (...comi scivi un biel articul tal numer pi let dala setemana ), comi dal rest li busîs...
...a an li gjambi curtis!

Mandi a ducj e...
...al prossin sindic ai conven revoltâsi li manîs par comedà duti li magagnis fatis in chiscju agns e soradut a no l'à di essi sort!

Etichette:

sabato, gennaio 20, 2007

Ognun a la il so "Kyrill"

Siguramentri ducj cuancjus i vin vidût e sintût di ce ca sta sucidint, a livel ambientâl, in Europa e tal mont cun Kyrill (il prin grant tornado ca l'à culpît l'Europa). Ben, in plena emergjença ambientâl, cuant chi ducj a fevelin riviuodi li regulis su l'ambient e di rispiet pal clima, noaltris par no fâsi mancja nuja, i vin la nostra emergjença ambientâl.
La cava dal san Lurinç a no è domi un problema di tipo estetic (ruvinà il prufîl dala mont...) o di caràter ocupazionâl (23 omps ca riscjin il post... o miei ca riscjin da cambià meteîr) ma di carater ambientâl. I cjamins dal Zillo, a butin ta l'aria li nanopolvaris, ca vadin in tai nestris polmons e tali echis dal'ort; il dissest idrogjeologjic; il rimbuscjament impusibul su pendencis comi chês provocadis dalis escavasions (cjalà il Jouf par crodi...) e centenârs di viaçs dai camion ca scjamin fums ta l'aria dut il dì.
A le ora da rejodi tancju progjes e da tornà a vivi gustant di pì l'ambient spetacolâr dal teritori di Manià.

Mandi a ducj e... zeit a fâ un plen di natura tali notri mons.

Etichette:

lunedì, gennaio 15, 2007

Ciscjel in aria...

Comi chi ben ducj i savin, chista aministrazion ae tacadona al ciscjel e ala so storia tant da essi dispunibul a spindi una sbrinsia di bês pur da podeilu comprà e tirà a lustri. Un atacament scuasi cumuvint e un sintiment di amôur pala storia di Manià cal'è sot i voi di ducj.
Ieir di matina, biel cjaminant atôr e dentri i cuatri mûrs ca son restâs in piè, il colp di vôli a l'êra unicu: spinghinârs dapardut, cjartis di ogni gjener, tocs di veri, plastica, scritis tali puartis dala glisiuta vecja di secui e i rescj di chei ca doprin i ruders par dimostrà al mont chi la mari dai stupis ae simpri plena. Comi ca no bastas, fasint un zirùt tal senteîr cal costegja la fajera e i mûrs, si pos jodi chi i arbui a son spacâs e il bosc al'è intun stât di abandono totâl.
Forsi a stan fasint a posta, a lassà dut in dovis, par rivà a spontà incjmò cualchi euro ta chel sproposit di bês ca an intension da spindi.
...ostia Fabi II al'à da esisi revoltât comi na trotola tala tomba.

Maman

Etichette:

sabato, gennaio 13, 2007

I mulinârs

Encja si ormai i sin int'una era high-tech, a son dai mesteîrs ca resistin e ca no possin jessi sotituîts dala tecnologjia, e un di chiscjiu al'è chel dal mulinâr. A Manià mulins ca risistin and'è doi un a Manialivri e un in plaça (na volta and'êra un encja tali rivis dala Cilina, sot il simiteri di Manialivri...); ducjiu doi a son un monuments dal timp e memoria storica di lavôurs ca resistin al progress, fas di fadia e pasion.
I vecjus a contin chi na volta, cuant che i mulins a mosenâvin la sopravivença dala înt, li filis di caretîs in speta par mosenà a zevin da dongja il Verdi ala lataria di Manià. I mulinârs a lavorâvin a cicli cuntinuo (che volta incjimò culi molis di piera...) e si devin il turnu par contentà ducjius.
Il mulinâr (simpri sblancjiât...) encja voi al'è l'unicu c'al meseda li farinis cemoûnt chi la zent a ghi domanda e cal pos furnì tanti varietâs...
...ogni famea a à la so ricetà e la so misela par fâ la polenta (1/2 blancjia e 1/2 zâla, 1/3 di blancjia e 2/3 di zâla, duta blancja, duta zâla e via discurint...).

Maman e... doman polenta

Etichette:

martedì, gennaio 09, 2007

Montagnis di serie A e altris...

Voi ai 9 di zenâr tal Gazetin a le un articul pesant dulà ca l'è scrit chi il CAI, sezion provinciâl di Pordenon, al cjapa pusizion cuintri i lavôurs faz in istât sul Plancjaval e sul'ampliament vers il Cansilio, chi da pi bandis al ven pocât comi nova oportunitât di svilup dala mont. Li vôus a si scjaldin e a ven foûr una pusizion scleta e di dura cuntrarietât a ogni ampliament dala stazion turistica e ai lavôur di miliorament dali pistis.
A chistu punt la domanda a ven scleta: parcè no ani mai cjapât pusizion in merit ala cava e a l'ampliament dal San Lurinç? Parcè il CAI di Manià nol'ai mai fat nuja? Parce no si fazini sintì in merit a li rabaldarîs ca an fat e ca faran tal San Lurinç?
Da chisti bandis a son agnons chi li mons a vegnis ruvinadis da forescj ca contin balonis e chi ce ca fazin e a an fat a l'è sot i voi di ducj.
Cjârs Asquini e president dal CAI di Manià fazeit jodi ale înt e ai socios, chi veit domi un metro di misura e chi veit i cojo....
...o il San Lurinç nol vi interessi?

Mandi a ducj

Etichette:

venerdì, gennaio 05, 2007

La tradizion celtica dali foghêris

La nostra storia e li nostri tradizions a son miscliçâdis comi il tavolaç di un pitôur plen di colôurs. Dali nostri bandis a son pasâs e a an lasât li so memorîs tancju popui e ai dì di voi, magari no sin pensan, però li fogheris (o i falò...) a son un scliç di cultura celtica soravivuda.
Usgnot ai cinc di zenâr tali borgadis e tai paeîs di dut il Friûl a si impînin li fogheris e si brusin li vecjis e i penseîs da l'an pasât. Brusant sterpais, ramaçis e legnams vecjius a si ten di vôli il fum par iodi di ce banda cal tira e iodi ce an ca sarà (no min pensi ma iodint ce ca l'è sucidût a Manià mi ven di dîsi chi l'an passâ a l'à da vei tirât par stresu...).
Si podopo cucant il foûc a si riva a bevi un taj di vin e mangjà na feta di pinsa... tant miei!
Una biela roba da fâ, ae encja chê da zi in alt (Val piçula, San Lurinç o Crôus di Manialivri...) e dà un cuc vers la basa (domi dali nostri bandis i vin chista furtuna...) par jodi, tal scûr dala not, ducj i foûcs impiâs insiemit.

Maman e... chi la befana a vi puarti il miei dal miei!

Etichette:

mercoledì, gennaio 03, 2007

Noûf an nôvis energjis

Ormai li fiestis a son scuasi zudis (a mancjin domi li foghêris...), il noûf an a l'è bielzà partît e alôra biei cjamâs di energjis scuminçan a scrivi, sbegarà, vôsa, proponi, sugjerì e rompi i cantins (domi sa coventa...) comi l'an passât.
Chei dal comitât cuintri la cava dal San Lurinç a no so son fermâs e a an distribuît un biel depliant par rindi pi clâr ce ca stà sucidint davoûr la nostra cadopa. La buna volontât (...tipicamentri furlana) a no mancja, ce ca mancja ae na biela vosâda dal president dal comitât (...un po masa cidinut pala pusizion cal rapresenta...) e dal responsabil di zona di Legambiente (encja lui un po masa cidinut...) ca no si fazin tant notà; pi di cualchidun al dîs chi il CAI nol si pronuncia parcechi tal cementifici a lavorin dai socios dala sezion di Manià ca riscjin da pierdi il post. Sperin ca no ghi vegni tal ciâf a nissun da vierzi na centrâl nucleâr dongja Manià sinò par salvà cuatri poscj di lavôur si cjatarin cualchi biela tonelada di scorîs radioativis sot il cu...

Maman e... zeit pi dispes a cjaminà in San Lurinç ca l'è bielissin.

Etichette: